مظفر پرتوماه

از زاگرس
پرش به: ناوبری، جستجو

مظفر پرتوماه پرفسور کورد فیزیک هستەای دانشگاه ویسکانسین از نخستین استادان رشته فیزیک هسته‌ای در آمریکا بود. پیش از ایشان کسی از ایران در این رشته تحصیل نکرده بودند.

خطا در ایجاد بندانگشتی: پرونده وجود ندارد
مظفر پرتوماه
خطا در ایجاد بندانگشتی: پرونده وجود ندارد
دکتر پرتوماه مصاحبه با CSPAN ١٩٩٠
خطا در ایجاد بندانگشتی: پرونده وجود ندارد
دکتر پرتوماه سال ١٩٩١

پس از طی تحصیلات متوسطه، جهت ادامه تحصیل به آمریکا رفت و تحصیلات خود را تا اخذ مدرک دکتری در رشته فیزیک هسته‌ای ادامه داد.

پرفسور پرتوماه، همچنین از فعالان انجمن‌های اسلامی دانشجویان در آمریکا بود. وی پس از پیروزی انقلاب ایران، ازسوی دولت موقت به همراه هیأت حل اختلاف به سنندج اعزام شد و مدتی به‌عنوان مشاور استاندار کردستان فعالیت داشت. در سال‌های اخیر به عنوان مسئول پرتودرمانی در مؤسسه سرطان درمانی واشنگتن به فعالیت اشتغال داشت. پرفسور پرتوماه درپی بروز سکته قلبی، در ۷۰ سالگی (١٣٨٥-٢٠٠٦) درگذشت.


ابتدای زندگی

دکتر مظفر پرتوماه، فیزیکدان برجسته کورد، در ٢ خرداد سال ۱۳۱۴ درشهر سنندج دیده به جهان گشود. پدر وی سیدمحمد و مادرش گل‌اندام پرتوماه نام داشتند.

تحصیلات و کار

پرتوماه تحصیلات ابتدایی خود را در سنندج آغاز کرد و تحصیلات ششم ابتدایی و سیکلِ اول را باعنوان شاگرد ممتاز در شهر سنندج گذراند؛ سپس وارد دانشسرای مقدماتی شد و بعد از دو سال تحصیل، به‌عنوان شاگرد نمونه دیپلم را اخذ کرد. بعد از آن، وارد دبیرستان «هدایت» سنندج شد و باعنوان شاگرداول در شهر سنندج در رشته ریاضی‌فیزیک موفق به اخذ دیپلم کامل متوسطه شد*[۲].


با شرکت در آزمون سراسری، به‌عنوان شاگرد ممتاز سنندج و نفر هفدهم کشور در کنکور سراسری، وارد دانشسرای عالی تهران می‌شود. به مدت سه سال در دانشسرای عالی به تحصیل پرداخت و در آنجا نیز به‌عنوان نفر اول شناخته شد. بدلیل اخذ رتبه اول ، زمینه اعزام او را به ایالات متحده آمریکا از سوی وزارت فرهنگ وقت فراهم میشود. علاقه به زادگاه و دیار سبب می‌شود که تا زمان آماده شدن برای سفر به خارج، و فراهم آمدن سازوکار تحصیل، تهران را ترک و به کوردستان رجعت و بعد راهی سقز شود تا در کسوت معلمی خدماتی را به مردم آن دیار عرضه نماید. مدت یک سال و نیم در سقز به تدریس دروس ریاضی، فیزیک و ادبیات فارسی می‌پردازد*[۳].

بالأخره در سال ۱۹۶۴م جهت ادامه تحصیل راهی کشور ایالات متحده آمریکا گشته و در ایالت وسکانسین، شهر مَدیسون اقامت می‌گزیند و بعد از فراگیری زبان انگلیسی و تشکیل خانواده در دانشگاه وسکانسین، یکی از ده دانشگاه معتبر و مهم آمریکا در رشته فیزیک هسته‌ای تحصیلات خود را تا مقطع دکترا ادامه می‌دهد. گرچه مدت سه سال در دانشسرای عالی ایران به تحصیل پرداخته، اما عدم تناسب دروس ارائه شده در ایران با رشته انتخابی سبب می‌گردد تحصیلات خود را از ابتدای مقطع کارشناسی دوباره شروع نماید، اما در دوسال اول تحصیل، زیرکی و ذکاوت ایشان توجه اساتید را به وی جلب می‌نماید، به گونه‌ای که در ردیف دانشجویان ممتاز آمریکا قرار می‌گیرد. پس از گرفتن مدرک لیسانس با تعدادی از دانشجویان مسلمان دیگر کشورهای مقیم آمریکا آشنا می‌گرد و متوجه می‌شود که یک سال قبل، آنان تشکلی را به نام انجمن اسلامی دانشجویان آمریکا تأسیس کرده‌اند؛ ایشان وارد تشکل گشته وبه عنوان عضو رسمی فعالیت خود را با آنان آغاز می‌نماید، از آن پس روزانه مشغول تحصیل و حضور در دانشگاه می‌شود و دیگر اوقات در انجمن دانشجویان به فعالیت می‌پردازد همین فعالیت سبب می‌شود یکی دوسال دیرتر به درجه دکترا نائل آید.*[۴].

ایشان از اولین پژوهشگران غیر آمریکایی فیزیک و همکار با ناسا(سازمان فضایی آمریکا) بودە اندو کتاب فیزیک اتمی ایشان در سال ١٩٧٥ از سوی انتشارات دانشگاه به چاپ میرسد.

فعالیتها

در سال ۱۹۶۸ هنگامی که مسجدالأقصی توسط برخی به آتش کشیده می‌شود و محراب و منبر سلطان صلاح‌الدین ایوبی در آن سوخت، سال بعد از آن، از طرف مسلمانان اروپا کنگره‌ای عظیم با حضور دانشجویان مسلمان در محلی به نام «رویال آبرد هاو» در لندن برگزار شد که دکتر پرتوماه به نمایندگی انجمن اسلامی دانشجویان آمریکای شمالی در آن شرکت می‌نماید و با صدور قطعنامه و بیانیه‌های متعدد شدیداً دولت اسرائیل را به خاطر این اتفاق محکوم و ناچار به واکنش می‌نمایند. اسرائیل در پاسخ آن بیانیه‌ها اعلام می‌دارد: که به آتش کشیده شدن مسجدالأقصی کار دولت اسرائیل و یهودیان نبوده بلکه فردی دیوانه و تبعه استرالیا این اقدام را انجام داده و حساب آن از دولت اسرائیل و مردم یهود جداست؛ در واقع می‌توان گفت که اقدام جدی دانشجویان اسلامی، اسرائیل را وادار به ارائه چنین پاسخی کرد. یک سال بعد به عنوان رئیس انجمن زمام امور را در دست بگیرد. انجمنی که در آن زمان حدود ۱۰ هزار نفر عضو داشته و امروز بر اثر فعالیت دلسوزانه دانشجویان تعداد آنها بالغ بر یک میلیون نفر است. در اقدام اول پس از انتخاب به ریاست انجمن، دکتر پرتوماه به اتفاق بقیه اعضای هیأت رئیسه سه بنا را برای اجتماع مسلمانان در آمریکای شمالی خریداری می‌کند تا آنها را به مسجد و محل عبادت تبدیل نمایند یکی: کلیسایی بوده در شهر تورانتو کانادا، دیگری: ساختمانی در شهر: مادیسون «محل اقامت دکتر پرتوماه و سومی ساختمانی در شهر»ان آن بر«میشیگان و در همین راستا مؤسسه‌ای ثبت می‌شود و دکتر پرتوماه به عنوان رئیس آن انتخاب می‌گردد. او اظهار می‌دارد:» یکی از بزرگ‌ترین افتخارات من در زندگی آن است که سند تاریخی املاک موقوفه و مساجد مسلمانان آمریکا را من به عنوان رئیس مؤسسه امضاء کردم و در تار یخ آن کشور به ثبت رسید".

در سال ١٩٩٠ و ١٩٩١ در طی بمباران شیمیایی حلبچه ایشان به عنوان نامدارترین کورد ساکن آمریکا افکار عمومی آمریکا را به مساله کوردستان و حمله صدام به کوردستان جلب میکند. ایشان مصاحبه هایی در شبکه CSPAN دولتی آمریکا در مقام دفاع از کورد و کوردستان انجام میدهد. بر اثر فعالیتهای کوردهای آمریکا، جمیز بیکر معاون رئیس جمهور آمریکا به کوردستان عراق سفر میکند و پس از مشاهده آوارگی کوردها بر اساس گزارش بیکر مدار پرواز ممنوع تشکیل میشود و کوردها به شکل خودمختار حاکمیت پیدا میکنند.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۵۷ جهت خدمت به کشور، که بنا بود در آن حکومت اسلامی تشکیل گردد، غرب را رها و به کوردستان باز می‌گردد. ابتدا به پیشنهاد آیت‌الله طالقانی به‌عنوان نماینده دولت در هیأت حسن نیت و ناظر بر انتخابات شورای شهر سنندج ــ که اولین انتخابات شورای شهر در ایران بود و به ابتکار مرحوم احمد مفتی‌زاده برگزار شد ــ انتخاب می‌گردد، پس از انتخابات و برگزیده شدن ۱۱ نفر به عنوان شورای شهر سنندج، در سال ۵۸ از طرف رئیس جمهور وقت (ابوالحسن بنی‌صدر) جهت همکاری با دولت مرکزی دعوت و با عنوان مشاور عالی رئیس جمهور در امور علمی و رئیس «سازمان صنعتی پژوهش‌های ایران» منصوب می‌گردد اما گویا به دلیل شوونیسم حاکم پس از مدتی استعفا می‌دهد و متعاقب آن او نیز همچون بسیاری دیگر از انقلابیون از فعالیت انقلابی فاصله میگیرند. ایشان دوباره راهی غرب می‌گردد تا فعالیت‌های خود را ادامه دهد، همکاری با شورای انقلاب و دولت جمهوری اسلامی ــ و «ماجرای گروگانگیری» در ایران ــ برای فعالیت ایشان تاثیر میگذارد . ایشان تحصیلات خود را در زمینه فیزیک پزشکی پی‌می‌گیرد وبعد از فراغت از تحصیل در مقطع فوق دکترای تخصصی در مؤسسه‌ای در زمینه درمان سرطان در یکی از بیمارستان های واشنگتن کار خود را شروع و به موفقیتهای چشمگیری در این زمینه هم دست می‌یابد که از جمله آن اختراع دستگاهی برای کمک به بیماران سرطانی‌است. ایشان مدت ۱۹ سال در بیمارستان در زمینه درمان سرطان با استفاده از فیزیک هستەای فعالیت داشته و تا سال ٢٠٠١ بازنشسته می‌گردند.

آثار

یکی از آثار این دانشمند کورد، ترجمه و تفسیر قرآن به زبان کوردی تحت عنوان (پرشنگی نووری خودا)،(تابش نور خدا)می‌باشد. که پس از وفات ایشان، در دیماه ۱۳۸۸، توسط انتشارات پرتوبیان در سنندج، چاپ و منتشر شده‌ است.

کتاب‌ها به انگلیسی

  • Daytime Enhancement of Atomic Sodium in the Upper Atmosphere, University of Wisconsin--Madison, 1975 Mozaffar Partowmah

پرتوماه و مردم کوردستان

پرتوماه در مدت اقامت ِ پس از انقلاب در ایران و همکاری با دولت و حضور جدی در کوردستان، و همچنین در طی مسیر بازگشت به آمریکا ــ که از کوردستان ترکیه عبور می‌کند ــ به خوبی به عمق محرومیت‌ها و مظلومیت‌های ملت کورد پی می‌برد؛ لذا به محض بازگشت به اتفاق کوردهای دیگر کشورهای کردنشین اقدام به تشکیل مؤسسه‌ای به نام «Kurdish American Fraternity» می‌نماید و مجله‌ای تحت عنوان «جودی» منتشر می‌کند تا از آن طریق محرومیت و ستم‌های مضاعف کوردها را به گوش جهانیان برساند. دکترمظفر پرتوماه نامی آشنا برای مردم کوردستان ایران است. غالب افراد میانسال و مسن کوردستان با نام مظفر پرتوماه آشنایند همچنین کسانی که در عرصه فناوری هسته‌ای کار می‌کنند، دانشجویانی که با کار و حوزه فعالیت انجمن اسلامی دانشجویان آمریکا در ارتباط هستند با دکتر مظفر پرتوماه آشنا هستند، یکی از محققان انجمن مسلمانان آمریکا از وی به عنوان مطلع ترین خبره اسلام در تمام آمریکا نام میبرند.

پیوند به بیرون